Öncə insan, hər zaman insan…!!!

what-is-hr-featureXoş gördük… Bu yazını oxumamışdan əvvəl çox xahiş edərdim ki, 3 il əvvəl -2012-ci ilin məhz bu günlərinə təsadüf edən günlərdə yazmış olduğum “Azərbaycan şirkətlərində HR-İnsan Resursları probleminə subyektiv?! baxış” başlıqlı yazımı oxuyasınız. Bəli əgər oxudunuzsa bu sahədə 3 il əvvələ qədər müşahidə etdiklərimi və bu sahənin inkişafı və “inkişafsızlığı” haqqında “subyektiv?!” fikirlərimi bilmiş oldunuz. İndi isə o günlərdən 3 il keçibdir. Nə dəyişib? və ya düşüncələrimdə hansı dəyişikliklər baş vermişdir istərdim bu haqqında yazım. Qeyd etdiyim yazı sosial şəbəkələrdə geniş müzakirə olunmuşdur. Və təbii ki mənimlə razılaşanlar və razılaşmayanlar, fikir müxtəlifliyi olmuşdur. Ancaq ümumilikdə qeyd etdiyim problemlərin məhz “subyektiv” deyil, real problemlər olduğunu dilə gətirənlər daha çox idi. Həmişə çalışmışam pozitivliyi itirməyim və yazılarım insanları əl-qollarını yana sallayıb “heç nə mümkün deyildir”, “heç nə düzəlməz” kimi fikirlərindən bir balaca da olsa uzaqlaşdırsın. Məhz o yazıda da bu sahədə müəyyən işartıların olduğunu qeyd etmişdim. Bu yazını da yazmaqda səbəb məhz həmin işartıların reallaşması istiqamətində bu sahənin inkişafına imza atan və atmaq istəyən dostlarımızın çalışmalarıdır.

Bəli çox sevindirici haldır ki, içində yer aldığım Marketinq sahəsində arxa-arxaya keçirilən Milli Marketinq Forumundan sonra artıq bu il İnsan Resursları istiqamətində də belə forumların keçirilməsi təşəbbüsü ilə çıxış edən və reallaşmasına çalışan insanlar, qruplar meydana çıxmışdır. Öncə insan, hər zaman insan…!!! Hər hansı bir sahənin inkişafında onu əhatə edən insanların məsləki solidarizmi böyük rol oynayır. Bu barədə daha geniş olaraq “Məslək-i solidarizm… ” adlı yazımda oxuya bilərsiniz. Həmin yazıda da Durkheim ve Ziya Gökalpın da qeyd etdikləri kimi cəmiyyətin inkişafı sinfi təbəqələşmə ilə deyil, məsləki təbəqələşmə, məsləki solidarizmlə, məsləki birliklə mümkündür. İnsan resursları sahəsində məsləki birlik, məsləki solidarizm qığılcımlarını görmək sevindirir. Çünki ən dəyərli varlıq olan “İnsan” və biznes dünyasında ona verilən dəyər  və ya dəyərin formalaşması buradan keçir… Çox maraqlıdır ki, bu il bu sahədə bir deyil iki forumun keçirilməsi planlaşdırılır. Bu forumları keçirmək istəyən hər iki qrupdan bu sahənin ağrı və acılarını yaşayan və  həqiqətən illərdir bu sahə ilə iç içə olan tanıdıqlarım vardır. Adların hamısını qeyd edə bilməyəcəm. Noyabrda keçiriləcək İnsan Resursları Forumu Bakı 2015 təşəbbüskarları və təşkilatçılarından dostlarım Tural Məmmədov , Zaur Məmmədov, Elgül xanım Hacıyevanı və eləcə də Nilufər xanım Məsimovanı və Fidan xanım Abdullayevanı təqdir edir və Forumun keçirilməsində uğurlar arzulayıram! Dekabrda keçiriləcək Milli İnsan Resursları Forumu 2015 təşəbbüskarları və təşkilatçılarından olan dostlarım Cabir Süleymanlı və Murad Maliki də bu təşəbbüskarlığa görə təqdir edir onalara da faydalı Forum keçirmələrində uğurlar diləyirəm! Bəli artıq işartılar müəyyən dərəcədə işığını artırmaya başlayıb və bu sahədə kəmiyyətcə çox sayda təlimlərin keçirilməsini də qeyd etmək mümkündür… Keyfiyyətin də  kəmiyyətlə bərabər getdikcə artacağı sözsüzdür və bunu arzulayıram.

Beləliklə şirkətlərimizdə “Öncə insan, hər zaman insan…” məfkurəsinin yayılması istiqamətində atılan bütün fəaliyyətləri yüksək qiymətləndirir və dəstəkləyirəm!

Hər iki Foruma – təşkilatçı və iştirakçılarına uğurlar diləyirəm!

Ali təhsildəki problemlərin bir neçəsi…

Artıq 6 ildir ki ölacademic freedomkəmizin aparıcı universitetlərində birində dərs verməkdəyəm. İlk illərdə bakalavr pilləsində dərs götürmüşdüm. Daha sonra gün içi dərslərin daimi işimə çox mane olmasın deyə bakalavr pilləsində dərs götürmədim. Magistr və MBA kurslarında dərs verməyə başladım. Həm də bu pillədə tədris keçən müəllim heyətində PhD dərəcəsinin olmasının bu sahədəki icra orqanının tələblərindən biri kimi qarşılıqlı olaraq faydalı olmaqdadır.

Təbii ki hazırda işlədiyim qurumdan öncə bir semestr adını qeyd etmək istəmədiyim başqa bir təhsil qurumumuzda “Türkiyə İqtisadiyyatı” dərsini tədris etmişdim və bu dərs aşağı kursun dərsi olmasına baxmayaraq bu dərsdən buraxılış imtahanı suallarını məndən istəndiyində can-i könüldən hazırlayıb vermişdim. Bu tədris qurumundan ayrılmama səbən növbəti semestr üçün mənə “Türkiyə Coğrafiyası” dərsini yazmaları olmuşdur ki… mən idarəetmə və iqtisadiyyat ixtisaslarına sahib biri kimi coğrafiyadan dərs keçməyimi dərs alan tələbələrə zərərli olduğunu söylədim və buna görə bu tədris ocağından ayrıldım. Hətta 1 semestrə düşən kiçik məbləği belə götürmədim.

Bu illər içində başqa bir tədris ocağından təklif gəldi və razılaşaraq 1 il orada “Dünya İqtisadiyyatı” və “Beynəlxalq iqtisadiyyat” dərslərini tədris etmişəm.  Bir il əvvəl çox hörmətli bir müəllim dostumun məsləhəti və dəvəti ilə başqa bir özəl üniversitetdən də dərs demək  təklifi almışdım, hətta 1 həftə dərsə də başlamışdım. Ancaq bu qurumun təhsilə və tədrisə münasibəti və indi bəhs edəcəyim mənim üçün mənasız bəzi tələbləri xoşuma gəlmədi və davam etməmək qərarını verdim.

Bu yazını yazmaqda əsas məqsədim ali təhsil sahəsində icra orqanının universitətlərin və ya ümumiyyətlə ali təhsildəki akademik azadlıq prinsipinin arxa planda tutulması və bu prinsipə zidd olan mənasız tələbləri irəli sürməsidir. Öncə akademik azadlıq nə olduğunu paylaşaq…

Akademik azadlıq:

Bir akademik sistemdə, mühitdə yer alan şəxslərin fərdi və ya ümumi səylə bir bilgini, informasiyanı, elmi araşdırma, analiz, müzakirə, sənədləşdirmə, fikir ideya ortaya qoyma, yaradıcılıq, öyrətmək, izah etmək və yazmaq yoluyla əldə etdiklərində, təkmilləşdirmə işlərində və gənc nəslə ötürmə fəaliyyətlərindəki azadlıqlarıdır.

Bəli bu azadlıqlar əngəllənməməlidir. Akademik həyatda əngəllər inkişafın qarşısını alan faktorlardır.

Bu anlamsız manelərdən biri nədir? Tədris olunan dərsə aid Syllabuslar tələb edilir. Ancaq əgər bir tədris ocağında eyni dərsi fərqli iki müəllim tədris etməsinə baxmayaraq Syllabuslarin bənzər və eyni olması tələb edilir. Bu akademik azadlığa tərs olan bir anlayışdır. Hər bir akademik ünvana sahib olan müəllimin tədris proqramı və ya tədris edəcəyi mövzular fərqli ola bilər və hatta olmalıdır. Mən iş həyatı ilə əlaqədar olduğum üçün daha çox iş həyatı ilə əlaqədar mövzulara üstünlük verirəm, daha çox araşdırma tələb edən və daha güncəl mövzuları əhatə etməyə çalışıram. Ancaq tələb 2 və ya 3 müəllimin hazırladığı syllabuslar eyni olmalıdır. Bu  yuxarıda qeyd elədiyim akademik azadlıq prinsipinə ziddir.

Başqa mənasız bir tələb universitetlərin müəyyən şəxslərin kitablarını qaynaq kimi mütləq istifadə tələbi irəli sürməsi və hətta imtahan suallarının həmin kitablar əsasında hazırlanamsı tələbidir. Elə yuxarıda qeyd etdiyim universitetlərin birindən ayrılma səbəblərindən biri də bu idi. Bu da akademik azadlıq prinsipinə ziddir. Bütün bunların səbəbi, təbii ki təhsil-tədris sisteminin düzgün qurulmadığı və inkişaf istiqamətli olmamasıdır.

Akademik həyatda əngəllər inkişafın qarşısını alan faktorlardır.

“Sayılan yerdə olmalısan…”

positive_thougthsBu yazının səbəbkarı Fidan İlham xanımdır… Elə isə səbəbkarın istəyi ilə hansı yazısına cavab yazdığımı bilmək üçün buyuraq oxuyaq:  “20-li yaşlarda edilməli 14 şey “

Salam Fidan xanım. Gec də olsa yəqin ki cavab yazmamaqdan daha yaxşıdır… “Sayılan yerdə olmalısan”!

1. Qismən razıyam… Belə ki erkən yaşlardan (bu 18-dən etibarən) işləmək öz ayağı üstündə durmağın “dadını çıxarmaq”dır… Daha kiçik yaşların öz tələbləri var… O yaşdakılar himayədələr və sadəcə bunun 18 yaşına qədər davam edə biləcəyini qəbul etməlidirlər… Bunu izah etmək olar… Keçmişi yaşamısınız, geri gəlməyəcəyi kimi qəbul edib bunu başqasına yaşatmamaq da lazım. bu sizin həyatınız olub… öz istədiyiniz həyatı uşaqlarınıza yaşatmağa çalışmayın… Hər insan özəldir…

2. Bəli! Amma səyahət etdiyin yerlərin, gördüklərinin, rastladıqlarının fərqində olmaqla, yaşamaqla! bu bəndin şiddət dərəcəsi çox yüksəkdir, mənim üçün də…

3.Şərtlər və şanslar insan həyatına hakimdirsə burda riskdən və azadlıqdan söz etmək əbəsdir… İnsanların şərtlər üzərində hakim olması, şərtləri yaratması və buna görə riskə getməsi onu o edən addımdır. Şərtlərin içində boğulmayıb ona yuxarıdan baxarsaq, edilən risklərin səhv nəticəsindən tez qurtulub başqa bir yola addım qoya bilərik… Çünki bir başqa addımda başqa şərtlər ola bilər…

4. Cəsur olmaq, qəhramanlıq etmək gözəldir… ancaq davamlılığı olarsa… “Qəhrəmanlar” bir anda parlayıb yerində sayanlardır… Parlayıb və bu parlaqlığı artırmaq, bunu daimi qılmaq isə onları liderə çevirər…

5. Burada da yenə insanın özünün və etdiklərinin fərqində olmağı məsləhət görərdim… Bunun fərqinə vararsa yaxşı vərdişlərə doğru yol alacaqdır… Eşitmisiz “tüməvarım” və “tümdən varım”… Vərdişlər sizi əks etdirir və “tüməvarım”a çıxaran yollardır…Kamilləşmə sürəcində diqqətə alınacaq şeylərdir…

6. Bununla da qismən razıyam… Böyük şirkət atmosferinin qazandıracağı şeylər var təbii ki, müəyyən fürsətləri dəyərləndirilə bilər… Amma öyrədən daha çox “kiçiyi böyütməkdir…”

7. ÖYRƏNMƏK – davamlı və məqsədli… Yolu bilmədiyini bilməməkdən başlayıb, bildiyini bilməməyin və bilmədiyini bilməyin fərqində olmaq və bildiyini bilməklə və təkmilləşdirməklə davam edər!

8. “Give and Take”… “Sevgi və Bilgi” paylaşdıqca artan iki dəyər…

9. Sahiblik duyğusu məsuliyyət və bağlılıq yaradır… Bu baxımdan bəli… Amma sahib olduqlarına bağlı qalmaq bizi və onları müsbət yöndə dəyişməyə mane olmamalı…

10. Hobbin olsun amma səni anlatsın…

11. Etiraf: əksiyim və istəyim! Təəssüfki sadəcə istəkdə qalır! Amma dərd eləməyə də dəyməz… Əvəzedicilərini yarada bilərik…

12. Rəqslərə münasibətim müsbətdir… Görənlər təsdiq edər!:)

13. Pul qazanmaq müəyyən dövr üçün məqsəd…ondan sonra isə vasitədir… Əvvəl insan vaxtını, sağlamlığını pul qazanmaq üçün xərcləyir… daha sonra pulunu bunlar üçün… Zəngin olduqdan sonra biznes klasda uçmaq insana vaxtdan səmərəli istifadə təmin edirsə… pulu bunun üçün xərcləməyə dəyər… İşlərin deleqasiya edilməsi… və s. Ona görə daimi məqsəddən çıxır…

14. Özün olmaq üçün öz potansialını görmək, fərqində olmaq və istifadə etmək…lazım… Potansial enerjini kinetik enerjiyə çevirmək lazım… Potansial sabitlikdir…əlavə dəyər hərəkətlə qazanılar… Vicdan prinsipi ilə öz yolunu tutmaq, özün olmaq lazımdır… 8-ci maddəyi untmamaqla…

Uğurlar diləyi ilə..