İhracata Yönelik Sanayileşme Stratejisi ve Önemi… (Doktora tezimden-2008)


downloadİhracata yönelik sanayileşme stratejisinin teorik dayanağını, uluslararası alanda serbest ticarete dayanan karşılaştırmalı üstünlükler teorisi oluşturur.İhracata yönelik sanayileşme stratejisine iktisat literatüründe amaçları gereği dışadönük sanayileşme stratejisi de denmektedir. İhracata yönelik sanayileşme stratejisi, seçiciliği üstün tutmakta ve tüm endüstrilerin değil gelişme ve rekabet potansiyeli yüksek olanların özendirilmesine ve desteklenmesine önem vermektedir. Bunu sağlamak için ekonomiyi uluslararası ticaretten koparmayacak bir ticaret rejimi izlenmesi ve ulusal kaynak tahsisinin, ithal ikamesinde olduğu gibi sadece iç talep tarafından değil, uluslararası talep tarafından belirlenmesine izin verilmesinin zorunlu olduğu belirtilmektedir.

Karşılaştırmalı üstünlükler teorisinin savunduğu gibi, her ülke karşılaştırmalı
üstünlüğünün bulunduğu alanda uzmanlaşır ve uluslararası ticaret serbest yapılırsa,
dünya ölçeğinde kaynaklar optimal kullanılmış olacak ve bütün ülkeler bu süreçten
kazançlı çıkacaktır.

Gelişmekte olan ülkelerin çoğunda ithal ikamesi politikalarının ekonomik
darboğazlar yaratması, neo-klasik iktisatçıları, bu ülkelere ihracata dayalı
sanayileşme stratejilerini önermeye yöneltmiştir. İhracata yönelik sanayileşme
stratejisinin gerçekleştirilebilmesi başlıca iki faktörün varlığına bağlıdır. Bunlardan
birincisi, ihraç edilebilecek mal ve hizmet fazlasının sağlanabilmesi, ikincisi ise elde
edilen bu fazlanın dünya piyasalarında cari olan rekabet ve fiyat çerçevesi içinde
satış imkanlarının bulunmasıdır.

İhracata yönelik sanayileşme stratejisi, büyüme ve sermaye birikimi
sürecinde piyasa ilişkilerinin yarattığı kapasite kullanımı, teknolojik yenilik,
karşılaştırmalı üstünlükler gibi olumlu dinamik etkileri öne çıkaran ve dolayısıyla
hem iç ekonomide hem de dış ticarette liberalleşmeyi öngören bir yaklaşımdır.
İhracata dönük sanayileşmede itici güç dış talepten kaynaklanır. Bu tür
sanayileşmenin en belirgin özelliği, üretimin dünya piyasaları için yapılması ve
ihracatı arttırmanın ana hedef olmasıdır.

İhracata ağırlık veren sanayileşmenin kalkınma üzerinde doğuracağı ilk olumlu etki, iç piyasa darlığı engelinin aşılmasıdır.
Piyasanın dar oluşu nedeniyle birçok gelişmekte olan ülkede bazı sanayiler
kurulamamakta, kurulanlar ise optimum ölçek kapasitesinin altında çalışmaktadır.
Oysa ihracata yönelen sanayiler geniş bir dış piyasa ile karşı karşıya kaldıklarından,
optimum kapasiteye ulaşma imkanı bulabilecekler, böylece de, maliyetler düşecek ve
üretimde etkinlik artacaktır. İhraç kapasitesinin genişleyerek döviz gelirlerinin
artması aynı zamanda yatırım malları ithaline fırsat vererek yeni sanayilerin
kurulmasını önleyen önemli bir güçlüğün giderilmesine veya olumsuz etkilerinin
azaltılmasına yardımcı olabilecektir.

İhracata yönelik büyümenin önemli bir göstergesi, ihracatın GSYİH içindeki
payının yükseltilmesidir. Başka bir deyişle, bu modelde, bir yandan milli gelirin hızlı
büyümesine, diğer yandan da ihracatın daha yüksek oranlarda artırılmasına
çalışılmaktadır. Buna bağlı olarak ihracata dönük sanayileşmenin diğer bir amacı da,
ihracatta sanayi ürünleri payının yükseltilmesidir. Yani ihracat artışı ile birlikte,
ihracatın yapısının sanayi mallarına doğru kaydırılması amaçlanır.
Bunlarda ilave olarak ihracata yönelik sanayileşme stratejisinin temel
amaçlarını aşağıdaki gibi sıralayabiliriz:

• Ülkedeki sanayi yapısını, karşılaştırmalı üstünlüklere göre, dış piyasalara
ihracat yapan girişimlerden oluşan bir yapıya dönüştürmek;
• Serbest piyasa ve özel girişime dayalı bir ekonomik yapı kurmak;
• Dış ticaretin liberalleşmesini ve böylece dış piyasaya açılmayı sağlamak;
• Dış ticaret politikasını aynı zamanda ihracatı özendiren bir yapıya
dönüştürmek.

İhracata yönelik sanayileşme koruyuculuk yerine dış rekabeti temel aldığı
için, üretici davranışlarında ve üretimin yapısında önemli değişmeler gerektirir. Dış
rekabet tekelleri kırar, işadamlarını sürekli olarak kaliteyi yükseltecek ve fiyatları
düşürmede yardımcı olacak yeni yöntemleri araştırmaya ve geliştirmeye
yönlendirecektir. Bu faaliyetler ekonomiye bir dinamizm kazandıracak ve
kalkınmayı hızlandıracaktır.

Bir cavab yazın

Sistemə daxil olmaq üçün məlumatlarınızı daxil edin və ya ikonlardan birinə tıklayın:

WordPress.com Loqosu

WordPress.com hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış /  Dəyişdir )

Google+ foto

Google+ hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış /  Dəyişdir )

Twitter rəsmi

Twitter hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış /  Dəyişdir )

Facebook fotosu

Facebook hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış /  Dəyişdir )

w

%s qoşulma