Özünü Avropaya aid hesab edən ölkə və xalq…

2007-ci ildən demək olar ki hər il və bəzən ildə bir neçə dəfə qonşu Gürcüstanda oluram. Həmin ildən indiyədək həmişə müşahidə etdiyim bir nüans var ki hələ davam edir. Bu da digər ölkələrdən, xüsusilə də Azərbaycandan fərqli olaraq xalqı və hökümətiylə birlikdə Avropalı olmaq istəyidir…
Bəzən özlərini  italyanlara, bəzən ispanlara bənzədən (bunu müxtəlif zamanlarda müxtəlif gürcülərin dilindən eşitmişəm) gürcülər

Avropaya inteqrasiya sürəcində fikrimcə digər ölkələrdən daha səmimi olmuş və özlərini hazır olub olmamaqlarına baxmayaraq Avropalilarla eyni görməyə başlmışlar. Təbii ki bu onların içindəki istək, arzudur… Ancaq hər kəsimdən həmişə dilə gətirilən istək, arzudur…
Saakaşvili hakimiyyətdən getdiyi zaman ortaya çıxan bəzi söz-söhbətlər də Gürcüstanın yeni hökuməti və dövlət başçısı tərəfindən bu istiqamətdə heç bir fərqli siyasət yürüdülmədiyindən və daim Avropa inteqrasiyayönlü çıxışlarla öz  təsdiqini tapmamaqdadır. Keçmiş hökumət tərəfindən ölkədə yaradılan müsbət tendensiyalar indi də davam edir, qorunur… Bu da xalqın özünün bu müsbət dəyişikliyi istəməsindən və bunu dəyər kimi qəbul etməsindən və bu müsbət dəyərləri qorumasından irəli gəlir.
Gürcüstanda istər Tiflisdə, istərsə Batumda dövlət əhəmiyyətli binaların çoxunun önündə neçə ildir ölkə bayrağı ilə birlikdə Avropa İttifaqının da bayrağı dalğalanır. Bu kiçik nüans olsa da mən digər ölkələrdə bunu görməmişəm. Bu nüanslar belə dediklərimi bir növ təsdiqləməkdədir. Yəni fikir və əməl birliyi də sürməkdədir…
Bu illər ərzində Ukraynada da olduğum üçün bu ölkəni də bu sürəc içində dəyərləndirsək, yenə həm hökuməti, həm də xalqıyla səmimi istək və hərəkət edən ölkə kimi Gürcüstanın olduğunu qeyd edəcəm. Kiyevdəki son Maydan hadisələrinə baxmayaraq Ukraynada bütün xalqın eyni fikirdə olmadığını demək mümkündür. Qərb regionları, misal üçün Lvov daha çox Avropalı olmaq istəsə də şərqdə bu istək bütünlük daşımır.
Avropalı olmaq istəyi özünü bu və ya digər şəkildə biruzə etməlidir… Bu Gürcüstanda daha çox biruzə olunur… Bunun da əsas səbəbi məncə xalqı və hökumətiylə fikirdə bütünlükdür…  Bu da digər ölkələrdən fərqli olaraq bu istiqamətdə bir addım öndə olmaq kimi dəyərləndirilə bilər…

Benzinin qiyməti, orta əmək haqqı, Qazaxstan və Azərbaycan…

Ölkədə benzinin qiyməti tarif şurasının qərarı ilə ortalama 33,5% qalxdı…
Bəzi müqayisəli rəqəmlər haqqında yazmazdan əvvəl dünyada müxtəlif ölkələrdə benzinin  indiki Noyabr 2013 qiymətləri haqqında bu keçiddən istifadə edərək baxa bilərsiniz: Global Petrol Prices.
İndi isə müxtəlif müqayisəli rəqəmlərlə Sizləri tanış edim.

Azərbaycanda benzinin qiyməti AI-92 70 qəpik= 0,90 USD, AI-95 isə 80 qəpik= 1,02 USD
Qazaxstan neft ölkəsi AI 92 – 117 Tenge=0,76 USD
Qazaxstanda artım cəmi 7 tenqe yani 110 tengeden 117 tengeye qalxmışdır ki bu da 7% artım deməkdir.

Buna da səbəb Qazaxstanın Rusyadan benzin idxalı haqqında qadağanın qaldırılması olmuşdur.
Rusya ilə gömrük anlaşmasının təsiri özünü göstərmişdir.
Ancaq məlumatlara görə benzinin qiyməti  (AI-92 )Qazaxstanda düşə bilər… Buyurun məlumat qaynağı…

В Казахстане цена на бензин марки АИ-92/93 может снизиться на 5 тенге

Rusyada 1 ildə artım ortalama 7% olmuşdur və orta qiymət 30,67 rubl=0,97 USD (АИ-92)

Azərbaycanda isə bu artım 33,5% (dizeldə habelə) olmuşdur.

Qazaxstanla müqayisədə qiymətlərdə 14 cent yəni təqribən  % 17 fərq var, bizdə bahadır. İş bu gəlin digər makroiqtisadi göstəricilərə baxaq:

Qazaxstanda orta əmək haqqı 108857 tenge= 711 USD bəs bizdə?
Bizdə orta əmək haqqı 397 AZN= 507 USD Yəni əsas əhalinin gəlirinin orta göstəricisi sayılan bu rəqəmdə 40% geridəyik…
Eyni şəkildə Rusyada da həyat standartı və orta əmək haqqı bizdən yüksəkdir, təqribən 833 USD, bizdən 60% yüksək…

Benzin istehsalçısı digər ölkələrdən isə heç bəhs etməyə dəyməz… Ya qiymətlər çox aşağıdır misal üçün İran benzinin litri-12 cent, Kuveyt-30 cent,   ya da benzin ən bahalı  olan, misal üçün Norveçdə benzinin litri 2,78 USD bizdən 4 dəfə bahadır, ortalama əmək haqqı isə 7500 USD, yəni bizdən 15 dəfə yüksək!!!

Benzinin, sənaye və kənd təsərrüfatı yanacağı olan dizelin qiymətinin artması təbii olaraq digər məhsulların qiymətini birbaşa və dolayı olaraq artıracağını nəzərə alsaq real fərq  daha da qabarıq olacaqdır… ki, qiymətlərdəki inflyasiya ilə əmək haqqılarındakı artım faizi arasında fərq olduqca çoxdur… Niyə əmək haqqını digər bir müqayisə faktoru  olaraq götürməm isə buradan irəli gəlir. Mən bir iqtisadçı olaraq bu qiymət artımını iqtisadi baxımdan əsaslandıra bilmirəm… Başqa tərəfdən əsaslandıra biləcək yəqin ki olar…buyurun…